Xét nghiệm Calcitonin là gì?

14 Tháng Năm, 2022

1. Xét nghiệm Calcitonin là gì?

Calcitonin là một hormon polypeptid được các tế bào C cận nang tuyến giáp (cellules par folliculaires thyroidienne) bài xuất.

Hormon này tham gia vào quá trình điều hòa nồng độ canxi và phospho huyết thanh. Khi có tình trạng tăng nồng độ canxi trong máu, calcitonin sẽ được tiết ra. Hormon này gây ức chế hấp thu canxi từ đường tiêu hóa, ức chế các hủy cốt bào (osteoclast) để làm giảm hoạt tính hủy xương và kích thích thận tăng bài xuất canxi. Các tác động kể trên đối lập với tác động của hormon cận giáp và gây hạ thấp nồng độ canxi máu.

Xét nghiệm máu Calcitonin cũng được sử dụng để sàng lọc ung thư tuyến giáp thể tủy đối với các thành viên bị đa u nội tiết loại 2.

2. Bạn cần xét nghiệm calcitonin khi nào?

Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu Calcitonin để chẩn đoán các ung thư tuyến giáp thể tủy và tình trạng bài xuất peptid giáp lạc chỗ. Xét nghiệm được thực hiện trên huyết thanh.

Bệnh nhân được yêu cầu nhịn ăn qua đêm (12h) trước khi lấy mẫu xét nghiệm.

3. Kết quả xét nghiệm Calcitonin

Giá trị bình thường (tham chiếu) của calcitonin huyết thanh đo bằng kỹ thuật miễn dịch hóa phát quang ở nam là < 18,2 pg/mL và ở nữ là < 11,5 pg/mL.

Khi giới hạn cơ bản của calcitonin 15-50 pg/mL được cho là vùng nghi ngờ (vùng xám: grey zone), để chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể tủy, cần phải làm nghiệm pháp kích thích sản xuất calcitonin bằng tiêm tĩnh mạch calci liều cao.

Tiêm tĩnh mạch calci liều cao để kích thích sản xuất calcitonin

Trong trường hợp chỉ định truyền canxi khi làm test kích thích (dùng canxi với liều 2,4 mg/kg)

  • Nữ. < 130 pg/mL hay < 130 ng/L.
  • Nam: < 190 pg/mL hay < 190 ng/L

Nếu người bệnh được chỉ định tiêm pentagastrin khi làm test kích thích (dùng pentagastrin với liều 0,5 ag/kg)

  • Nữ: < 35 pg/mL hay < 35 ng/L
  • Nam: < 110 pg/mL hay < 110 ng/L

Xét nghiệm calcitonin thường không được sử dụng để sàng lọc ung thư tuyến giáp trong cộng đồng dân số nói chung bởi vì tỷ lệ ung thư tuyến giáp thể tủy rất thấp ( 5,7/ 100.000 dân/ năm).

Trong ung thư tuyến giáp thể tủy, kết quả xét nghiệm calcitonin thường tăng trong khi mức độ các thông số chức năng tuyến giáp khác như TSH, T3 và T4 đều bình thường.